هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین مؤلفههای تربیت شهروند جهانی در برنامۀ آموزش فلسفه برای کودکان با تکیه بر یافتههای پژوهشهای داخلی و خارجی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شد. جامعۀ پژوهش شامل مقالات علمی، پایاننامهها و منابع معتبر فارسی و انگلیسی منتشرشده در زمینۀ آموزش فلسفه برای کودکان و تربیت شهروند جهانی بود که بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و با استفاده از الگوی هفتمرحلهای سندلوسکی و باروسو تحلیل شدند. بهمنظور افزایش اعتبار یافتهها، فرایند کدگذاری و استخراج مضامین بهصورت نظاممند انجام شد و برای بررسی پایایی توافق میان کدگذاران، از شاخص کاپای کوهن استفاده شد که بیانگر سطح مطلوبی از توافق بود. یافتههای پژوهش نشان داد برنامۀ آموزش فلسفه برای کودکان با ایجاد اجتماع پژوهشی، گفتوگوی انتقادی و تقویت استدلالورزی، نقش مؤثری در پرورش مؤلفههای شهروند جهانی ایفا میکند. مهمترین مؤلفههای استخراجشده عبارت بودند از: تفکر انتقادی، احترام به تنوع فرهنگی، مسئولیتپذیری جهانی، نگرش جهانی، شناخت نظامهای بینالمللی، همکاری و همزیستی مسالمتآمیز، حل تعارض، عزتنفس، تعهد به توسعۀ پایدار و حفاظت از محیطزیست، استفادۀ مسئولانه از فناوریهای نوین و آمادگی برای مشارکت فعال در جامعۀ جهانی. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که آموزش فلسفه برای کودکان، افزون بر پرورش مهارتهای شناختی، بستر مناسبی برای شکلگیری شایستگیهای اجتماعی، اخلاقی و شهروندی مورد نیاز قرن بیستویکم فراهم میآورد و میتواند بهعنوان راهبردی مؤثر در تربیت شهروندانی آگاه، مسئول، مشارکتجو و متعهد به ارزشهای انسانی و جهانی مورد توجه سیاستگذاران و برنامهریزان نظام تعلیم و تربیت قرار گیرد.
Heydari Sehdeh A R, Abbaassi M. The Effectiveness of Teaching Philosophy to Children as a Way of Reinforcing Global Citizenry in Students: A Research Review. QJOE 2026; 42 (2) :213-232 URL: http://qjoe.ir/article-1-4970-fa.html
حیدری سه ده علیرضا، عباسی محمد. اثربخشی برنامۀ آموزش فلسفه برای کودکان بر تقویت ویژگی های شهروند جهانی دانش آموزان. فصلنامه علمی - پژوهشی تعلیم و تربیت. 1405; 42 (2) :213-232