هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی شایستگی‌های معلمان چندپایۀ ابتدایی و تحلیل محتوای کتاب و سرفصل این درس در دانشگاه فرهنگیان بود. پژوهش با طرح ترکیبی اکتشافی (ابزارسازی) انجام شد. در بخش کیفی، الگوی شایستگی‌ها با رویکرد آمیخته تدوین شد و در بخش کمی، سرفصل و کتاب درسی از نظر توجه به این شایستگی‌ها با روش تحلیل محتوا بررسی شدند. در بخش کیفی، ۵۲۶ پژوهش بررسی و در نهایت ۷۱ منبع داخلی و خارجی انتخاب شدند. در بخش کمی، کتاب «مدیریت و برنامه‌ریزی درسی در کلاس‌های چندپایه» و سرفصل مربوطه تحلیل شدند. با استفاده از نتایج بخش کیفی، ۳۸ مضمون پایه در سه حوزۀ دانش، مهارت و نگرش استخراج شد. نتایج تحلیل محتوا نشان داد که در این کتاب درسی، به‌ترتیب ۶۱٫۸۲٪ به حوزۀ دانش، ۲۹٫۵۸٪ به حوزۀ مهارت و ۸٫۵۸٪ به حوزۀ نگرش معلمان چندپایه پرداخته شده بود. همچنین در سرفصل درس، از ۳۸ مضمون استخراج شده، ۳۳ مضمون مورد توجه قرار گرفته و در بخش دانش (۲ مضمون)، مهارت (۱ مضمون) و نگرش (۲مضمون) کمبود مشاهده شد. یافته‌ها نشان داد این کتاب در حوزۀ دانش عملکرد مناسبی دارد، اما در حوزه‌های مهارت و نگرش ضعیف است. پیشنهاد می‌شود آموزش‌وپرورش و دانشگاه فرهنگیان برای مدارس چندپایه، معلمان بومی و علاقه‌مند به مناطق محروم جذب کنند؛ به‌ویژه در مناطق دوزبانه، آشنایی با زبان مادری دانش‌آموزان ضروری است. همچنین در دورۀ آموزش، باید نقش‌های چندگانۀ معلم چندپایه (مدیر، معاون، مربی بهداشت، مشاور و ...) مبنا قرار گیرد تا طیف کامل شایستگی‌ها پوشش داده شده و توسعۀ آموزشی و فرهنگی مناطق محروم محقق شود.
Rafi’ee R, Mohammadi M, Shafi’ee Sarvestaani M. Competencies of Multigrade Classroom Teachers as Reflected in the Main Textbook for this Course at Farhangian University. QJOE 2026; 42 (2) :121-148 URL: http://qjoe.ir/article-1-4367-fa.html
رفیعی راضیه، محمدی مهدی، شفیعی سروستانی مریم. طراحی الگوی شایستگی‌های معلمان کلاس‌های چندپایه در دورۀ ابتدایی و تحلیل محتوای درس کلاس‌های چندپایه در دانشگاه فرهنگیان – رویکرد ترکیبی. فصلنامه علمی - پژوهشی تعلیم و تربیت. 1405; 42 (2) :121-148
