مسئله شکاف نظریه و عمل تربیتی، به اذعان نظرورزان و عملگران تعلیم و تربیت همچنان وجود دارد. پیشرفتهای فناوری، ایجاد موضوعات جدید تربیتی، انتظارات از نظریه‌های تربیتی و  همچنین تجربیات عملی بر تعمیق و وضوح این شکاف افزوده است. مسئلۀ این پژوهش بنیادین که به روش توصیفی – تحلیلی – استنباطی پژوهیده شده، بررسی شکاف از منظر فلسفی است. در این نوشتار ابتدا به بررسی جداگانۀ مفهوم عمل تربیتی و نظریه‌پردازی از دو دیدگاه اثبات‌گرایی و تفسیری پرداخته‌ایم. بر اساس تحلیل یافته‌ها و مطالعه پیشینۀ مسئله در هر پارادایم، مسئله از منظر هر پارادایم تبیین شده است. در پی تبیین مسئله و نقد آن به ارائه تبیینی متمایز  از مسئله پرداخته‌ایم. نتایج به­‌دست آمده به‌­این شرح است که در پارادایم اثبات‌گرایی، با توجه به مشابهت روش‌شناسی پژوهش در علوم انسانی و علوم طبیعی، شکاف از دو جنبه امکان تبیین دارد. اولین جنبه، عدم کفایت رشدیافتگی پژوهشها و جنبه دوم عدم به‌­کارگیری نتایج پژوهشها در عمل است. از این رو، در این پارادایم از شکاف قابل­‌رفعی سخن گفته شده و راهکارهایی برای حذف شکاف پیشنهاد می­­‌شود. در پارادایم تفسیری، به دلیل ارتباط تنگاتنگ علم با پیش‌فرضهای پژوهشگر از نوعی شکاف همیشگی میان نظریه و عمل صحبت می‌شود و راه‌‌حلهایی برای کاهش و نه حذف شکاف پیشنهاد می‌­شود. در انتها با نقد و بررسی تبیین دو دیدگاه، به ارائۀ تبیینی متمایز از شکاف نظریه و عمل تربیتی بر اساس چهار مؤلفۀ انتزاع نظریه تربیتی از موقعیت عملی، الزام توجه به نقش مربی، لزوم وسعت منابع و مواجهه دائم، آگاهانه و فعال به این شکاف پرداخته‌ایم.