fa ویژگی ها و شاخص های مهم پرورش تفکر انتقادی در فضای مجازی بر بنیاد نظریه یادگیری ارتباط‌گرایی با تأکید بر دانش ارتباطی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی&shy;ها و شاخص&shy;های مهم پرورش تفکر انتقادی در فضای مجازی بر بنیاد نظریه یادگیری ارتباط‌گرایی با تأکید بر دانش ارتباطی و با بهره‌گیری از روش تحلیل تطبیقی و استنتاجی بوده است. مسئله اصلی در عصر حاضر، یادگیری فرایند تبدیل اطلاعات الکترونیکی به معرفت ‌انسانی است، زیرا دسترسی یادگیرندگان به اطلاعات بیش از حدی است که قادر به مدیریت آن باشند. نقطه آغازین نظریه ارتباط‌گرایی از کم‌توجهی نظریه‌های یادگیری سنتی به &quot;انقلاب ارتباطات و اطلاعات&quot;، &quot;انقلاب دانش&quot; و &quot;اکوسیستم یادگیری پویا و شبکه&shy;ای&quot; بود. نظریه‌پردازان ارتباط‌گرایی با تأکید بر شاخص&shy;هایی در پرورش تفکر انتقادی و با کیفیت‌بخشی به اندیشه‌ها از مجرای پرورش تفکر انتقادی و با کمک به یادگیرندگان برای تشخیص دادن اطلاعات صحیح و غیرصحیح در فضای مجازی و با جایگزینی زیست‌بوم‌های یادگیری به&shy;جای سلسله‌مراتب&shy; در‌صدد ایجاد محیط یادگیری متنوع و دموکراتیک&shy;&shy;اند. آنها با تأکید بر دانش ارتباطی، تولید دانش را نتیجه تعامل درون‌گروهی و تحت‌نظر فناوری تعریف &shy;می&shy;کنند و فناوری را بستری برای گفت&shy;وگو، تبادل و ارتباط یادگیرندگان در شبکه&shy;های یادگیری، در راستای توسعه مرزهای دانش در‌‌نظر می‌گیرند. مهم‌ترین ویژگی&shy;ها و شاخص&shy;های شناسایی شده، شامل تأکید بر یادگیری شبکه‌ای، دانش ارتباطی، تکاملی بودن دانش و یادگیری، بهره&shy;گیری از تجارب دیگران در یادگیری، تربیت شهروند منتقد و مستقل، تأکید بر تفکر دموکراتیک، تعلیم تضادها و تفاوت&shy;ها و مشروعیت‌بخشی به فناوری در یادگیری بوده است.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;Assuming that the main problem in today&rsquo;s world is learning through transformation of information from the electronic form, and given that the contemporary learners are exposed to so much information in this form that the management of its flow is beyond their capability, developing critical thinking skills seem to be the only way of dealing with the problem, as such skills help the learner to distinguish correct from incorrect information and benefit from diverse sources. This is exactly what connectivism emphasizes while criticizing traditional learning theories for not having paid enough attention to the communication and information revolution that emphasizes learning through dynamic networking and its associated ecosystem. According to this theory, the most important indices and characteristics of a program that could help with the development of critical thinking skills are learning through networking, emphasizing connective knowledge, recognizing the evolutionary nature of learning and science, valuing the learning experiences of others, aiming at bringing up independent and critical citizens well informed of democratic principles and capable of dealing with contradiction and differences constructively.<br> &nbsp;</div> آمیچای هامبورگر, یائیر. (2021). روانشناسی اینترنت, ترجمه نرگس شفاف (1400). تهران: کتابستان معرفت. ابراهیم آبادی, حسین. (1389). آموزش و یادگیری در محیط وب (مقایسه فضای واقعی و مجازی). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. اپل, مایکل دبلیو. (2016). آیا آموزش می‌تواند جامعه را تغییر دهد, ترجمه نازنین میرزابیگی (1395). تهران: آگاه. باقری, خسرو. (1389). رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. رابینز, کوین و وبستر, فرانک. (2005). عصر فرهنگ فناورانه, از جامعه اطلاعاتی تا زندگی مجازی, ترجمه مهدی داودی (1384). تهران: توسعه. سعیدی, زهره. (1400). نوجوان و تفکر انتقادی: ارزیابی داستان‌های نوجوانان از منظر تفکرانتقادی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ, هنر و ارتباطات. شورت, ادموند سی. (2017). روش‌شناسی مطالعات برنامۀ درسی, ترجمه محمود مهرمحمدی و همکاران (1396). تهران: سمت. کارن, جی.؛ فنتون, ان و فریدمن, دی. (2018). فهم نادرست اینترنت, ترجمه حسین افخمی و یعقوب مشفق (1397). تهران: اطلاعات. گریسون, دی. آر. و اندرسون, تری. (2004). یادگیری الکترونیکی در قرن 21, ترجمه محمد عطاران (1383). تهران: مدارس هوشمند. لستر, مال و تیلور, دنیس. (2022). تفکر انتقادی در برنامه درسی, ترجمه محمد جوادی‌پور, صادق موسوی و منیره علی (1401). تهران: انتشارات دانشگاه تهران. میرسون, جورج. (2014). هایدگر و هابرماس و تلفن همراه, ترجمه محمود مقدس (1397). تهران: افسون خیال. وینچ, کریستوفر. (2010). استقلال, آموزش و تفکر انتقادی, ترجمه افشار امیری (1389). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. هاراسیم, لیندا. (2022). نظریه‌های یادگیری و فناوری‌های آنلاین, ترجمه اسماعیل سعدی‌پور (بیابانگرد) و مینا آذرنوش (1401). تهران: آوای نور. Characteristic and index, connectivism, critical thinking, virtual space, connective knowledge 195 214 http://qjoe.ir/browse.php?a_code=A-10-405-3&slc_lang=fa&sid=1 A. Noorizaadeh امیر نوری زاده 100319475328460020592 100319475328460020592 No S. Keshaavarz سوسن کشاورز 100319475328460020593 100319475328460020593 Yes S. Zarghaami سعید ضرغامی 100319475328460020594 100319475328460020594 No Y. Ghaaedi یحیی قائدی 100319475328460020595 100319475328460020595 No